Uzm. Dr. Nihat Uçar Psikiyatrist & Psikoterapist · İstanbul
← Çalışma Alanlarım

Travma, yas ve kişiler arası ilişkiler

Hazırlayan: Uzm. Dr. Nihat Uçar, Psikiyatrist ve Psikoterapist · Son güncelleme: Kasım 2026

Yaşam boyunca karşılaşılan travmatik deneyimler, kayıplar ve ilişkisel güçlükler kişinin duygusal yaşantısını, kendisine ve başkalarına ilişkin algılarını ve günlük yaşamını farklı biçimlerde etkileyebilir.

Travmatik yaşantılar sonrasında yoğun kaygı, yeniden yaşantılama, kaçınma veya sürekli tetikte olma gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Yas sürecinde ise üzüntü, özlem, öfke, suçluluk veya kaybedilen kişinin yokluğuna uyum sağlamakta güçlük yaşanabilir. Yakın ilişkilerde tekrarlayan çatışmalar, güven ve yakınlık kurmakta zorlanma gibi deneyimler de kişinin ruhsal yaşamında önemli bir yer tutabilir.

Bu yaşantıların her biri mutlaka bir ruhsal bozukluk anlamına gelmez. Ancak kişinin yaşamını belirgin biçimde etkilemeleri veya uzun süreli güçlüklerle ilişkili olmaları durumunda psikiyatrik değerlendirme ve psikoterapi gündeme gelebilir.

Sık sorulan sorular

Travmatik bir olay yaşayan herkeste travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gelişir mi?+

Hayır. Travmatik bir olayın ardından korku, kaygı, huzursuzluk, uyku güçlükleri veya yaşanan olayı tekrar tekrar hatırlama gibi tepkiler ortaya çıkabilir. Ancak bu tepkiler her zaman TSSB geliştiği anlamına gelmez.

TSSB'de travmatik yaşantının istemsiz biçimde yeniden hatırlanması, olayla ilişkili durumlardan kaçınma, sürekli tehdit altında hissetme ve duygu ve düşüncelerde değişiklikler gibi belirtiler görülebilir. Belirtilerin süresi, şiddeti ve günlük yaşama etkileri değerlendirmede önem taşır.

Geçmişte yaşanan travmalar yıllar sonra da kişiyi etkileyebilir mi?+

Evet. Travmatik yaşantıların etkileri bazı kişilerde uzun süre devam edebilir veya belirtiler olaydan bir süre sonra belirginleşebilir. Kişinin kendisine ve başkalarına ilişkin algıları, güven duygusu, ilişkileri ve duygusal tepkileri bu yaşantılardan etkilenebilir.

Bununla birlikte, bugün yaşanan her ruhsal güçlüğün mutlaka geçmişteki bir travmadan kaynaklandığı düşünülmemelidir.

Yas ne zaman profesyonel destek gerektirir?+

Yas, önemli bir kayıp karşısında ortaya çıkan doğal ve kişiden kişiye farklılık gösteren bir süreçtir. Üzüntü, özlem, öfke, suçluluk veya kaybedilen kişiyi sık sık düşünme gibi yaşantılar yasın bir parçası olabilir.

Ancak kişinin yaşadığı yoğun sıkıntının günlük yaşamını belirgin biçimde etkilemesi, zaman içinde uyum sağlamakta ciddi güçlük yaşaması veya eşlik eden depresif belirtilerin bulunması durumunda profesyonel destek yararlı olabilir. Destek almak için yasın mutlaka bir ruhsal bozukluk düzeyine ulaşması gerekmez.

Travma ve yas süreçlerinde psikoterapi nasıl yardımcı olabilir?+

Psikoterapi, kişinin yaşadığı deneyimleri ve bunlara eşlik eden duyguları güvenli bir terapötik ilişki içinde ele almasına, yaşantılarının kendisi üzerindeki etkilerini anlamasına ve güçlüklerle baş etme yollarını geliştirmesine yardımcı olabilir.

Travma sonrası stres bozukluğunda travma odaklı psikoterapiler gibi etkinliği gösterilmiş tedavi yaklaşımları bulunur. Yas sürecinde ise kişinin ihtiyaçları ve yaşadığı güçlüklerin özelliklerine göre destekleyici veya daha yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımlarından yararlanılabilir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel psikiyatrik değerlendirme yerine geçmez.