Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB)
Hazırlayan: Uzm. Dr. Nihat Uçar, Psikiyatrist ve Psikoterapist · Son güncelleme: Kasım 2026Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) nedir?
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkat, hareketlilik ve dürtü kontrolü alanlarında güçlüklerle kendini gösterebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Genellikle çocukluk döneminde başlayan belirtiler, bazı kişilerde erişkinlikte de devam edebilir.
Erişkinlerde DEHB; dikkati sürdürmekte zorlanma, unutkanlık, işleri planlama ve organize etmede güçlük, erteleme, huzursuzluk ve dürtüsel davranışlar gibi farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Çocukluk döneminde daha belirgin olabilen fiziksel hareketlilik, erişkinlikte yerini içsel bir huzursuzluk hissine bırakabilir.
Ancak dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya erteleme davranışları tek başına DEHB tanısı anlamına gelmez. Belirtilerin çocukluktan itibaren gösterdiği seyir, farklı yaşam alanlarındaki etkileri ve benzer yakınmalara yol açabilecek diğer durumlar birlikte değerlendirilmelidir.
Sık sorulan sorular
DEHB yalnızca çocukluk döneminde mi görülür?+
Hayır. DEHB çocukluk döneminde başlayan nörogelişimsel bir bozukluktur ancak belirtiler erişkinlikte de devam edebilir. Bazı kişilerde çocukluk döneminde fark edilmeyen güçlükler, eğitim, iş ve günlük yaşam sorumluluklarının artmasıyla daha belirgin hale gelebilir. Bu nedenle DEHB tanısı ilk kez erişkinlikte de konulabilir.
Her dikkat dağınıklığı DEHB belirtisi midir?+
Hayır. Dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya işleri erteleme zaman zaman herkesin yaşayabileceği güçlüklerdir. Uyku sorunları, stres, depresyon ve anksiyete gibi durumlar da benzer yakınmalara neden olabilir. DEHB değerlendirmesinde belirtilerin çocukluktan itibaren varlığı, sürekliliği ve kişinin farklı yaşam alanlarındaki işlevselliğine etkileri dikkate alınır.
Erişkinlerde DEHB tanısı nasıl konulur?+
DEHB tanısı ayrıntılı bir psikiyatrik değerlendirmeyle konulur. Kişinin mevcut yakınmaları, çocukluk dönemindeki belirtileri, eğitim ve iş yaşamındaki deneyimleri, ilişkileri ve günlük işlevselliği ele alınır.
Değerlendirmede gerektiğinde aile üyelerinden veya geçmiş kayıtlardan bilgi alınabilir ve standart değerlendirme ölçeklerinden yararlanılabilir. Ancak tek başına bir ölçek ya da dikkat testi sonucuyla DEHB tanısı konulmaz.
Erişkin DEHB nasıl tedavi edilir?+
Erişkin DEHB tedavisinde ilaç tedavisi, psikoeğitim ve psikososyal müdahalelerden yararlanılabilir. İlaç tedavisi dikkat, dürtüsellik ve hiperaktivite belirtilerinin azaltılmasında etkili olabilir.
Bilişsel davranışçı terapi gibi yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımları ise planlama, zaman yönetimi, organizasyon ve günlük yaşamda karşılaşılan güçlüklerle baş etme konusunda yardımcı olabilir. Tedavi kişinin ihtiyaçları, eşlik eden ruhsal durumları ve işlevselliği dikkate alınarak planlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; bireysel psikiyatrik değerlendirme yerine geçmez.